Taith Cerdded Cymdeithas Edward Llwyd

Mi ges i amser diddorol ar Ddydd Sadwrn yng nghwmni aelodau Cymdeithas Edward Llwyd. Roedd y daith Cerdded yn dechrau o'r Brookhouse y tu allan i Ddinbych ar Ffordd Rhuthun. Roedd yr wythnos gynt wedi bod yn braf iawn ac efallai dyna pam roedd 34 o bobl ar y daith. Rhaid dweud doeddwn i ddim yn gyfarwydd iawn efo'r ardal. Roedd y caeau i gyd yn edrych yn debyg ac efallai mai hynny yn esbonio pam aeth y grŵp ar goll yng nghanol y daith! Ond doedd dim ots, roedd y cwmni yn dda. Mi ges nifer o sgyrsiau, ac fel arfer mi wnes i gwrdd â sawl aelod dw i heb weld o'r blaen. Pan o’n i'n yn Ninbych cyn y daith mi wnes i fachu ar y cyfle i ymweld â siop Clwyd, sef y siop Cymraeg lleol er mwyn brynu ambell lyfr a chylchgrawn. Ar y ffordd adre mi wnes i yrru trwy Fwlch Gwyn ac i lawer i Wrecsam cyn croesi'r ffin ger Holt.

Gweithdy llwyddiannus

Cafodd Cylch Dysgwyr Cymraeg Derby Gweithdy Cymraeg llwyddiannus iawn ar fore Sadwrn 19 o Fawrth.
Daeth 16 o bobl at ei gilydd o dan diwtor Elin Merriman. Roedd rhai o'r grŵp wedi teithio'r holl ffordd o Stafford ac roedd aelod newydd arall wedi teithio o Clay Cross. Diolch yn fawr iawn i Bea Payne am ddod i'n helpu ni'r sesiwn yma, dyn ni'n gobeithio cael rhagor o siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf ar gyfer sesiynau eraill y tymor yma. Hefyd croeso cynnes i'n aelodau newydd! Mi fydd y Gweithdy nesa ar ddydd Sadwrn 16 o Ebrill.
Mae'r Cylch Derby hefyd yn cydweithio efo cwmni cynhyrchu sy'n rhan o BBC Radio Cymru i geisio trefnu recordio rhifyn o raglen ar gyfer Radio Cymru, felly os ydych chi'n medru'r Gymraeg neu yn ddysgwyr brwd a rhugl cysylltwch â'n gwefan (http://www.derbywelshlearnerscircle.blogspot.com/ )

Defnydd Darllen 2011

Pob blwyddyn yr ydw i'n gosod prosiect darllen i'm hunan, hynny yw darllen o leiaf un llyfr y mis boed yn Gymraeg neu Saesneg.
Wnes i lwyddo i gyrraedd y nod y llynedd fel dw i'n arfer gwneud. Roedd rhan mwyaf o'r llyfrau yn y Gymraeg efo ambell un yn yr iaith fain, y rhai Cymraeg oedd yn cynnwys Y Dyn Dŵad: Nefar in Ewrop gan Dafydd Huws, Crawiau gan Dewi Prysor, Rhywbeth bob Dydd gan Hafina Clwyd, Hiwmor Llafar Gwlad golg. Myrddin ap Dafydd, Llafnau gan Geraint Evans, Naw Mis gan Caryl Lewis, Er Budd Babis Ballybunion gan Harri Parri, Ar Drywydd y Duwiau gan Emlyn Gomer Roberts, Gwenddydd gan Jerry Hunter ac Annwyl Smotyn Bach gan Lleucu Roberts. Ar y cyfan wnes i fwynhau darllen y rhan mwyaf ohonyn nhw.
Eleni ers 'dolig dw i wedi darllen sawl peth. Mi wnes i ddechrau ym mis Ionawr efo 'Y Cawr o Rydcymerau' sef gofiant am D J Williams, roedd yr iaith tipyn bach mwy llenyddol na'r pethau dw i'n arfer darllen ond roedd hi'n werth yr ymdrech. Yna wnes i ddarllen Awr y Locustiaid gan Fflur Dafydd ac wedi hynny Lladd Duw nofel diweddarach Dewi Prysor. Mae hi'n nofel dywyll iawn er bod rhai cymeriad da ymhlith y drwg a threisgar. Wrth ddarllen Y Cawr o Rydcymerau sylwais i ar bryderon D J Williams am gynnwys defnydd gwleidyddol mewn nofelau, yn sicr yn Lladd Duw mae'na gryn dipyn o sylwebai gwleidyddol adain chwith yn dod o gegau'r cymeriadau. Tybed beth D J Williams yn meddwl am y nofel petai'r hen arwyr Cymraeg dal ar dir y byw? Mi wnes i fwynhau’r nofel a'r sylwebai gwleidyddol ond dw i ar y chwith yn nhermau gwleidyddol ond beth fydd ymateb bobl sy ddim. Wn i ddim.
Rŵan dw i'n darllen hen lyfr gan Islwyn Ffowc Elis sef Cyn Oeri'r Gwaed ac yn poeni fy mod i'n cyd-fynd a'i ddelwedd o'r Sais cyffredin fel mae o'n ysgrifennu yn y bennod Y Sais, mae'n debyg bod fy nghydwladwyr dim yn holi neu wrando digonol ac yn brolio ac yn siarad gormod. Mea maxima culpa.

Gweithdy Cymraeg Derby 19-2-11

Cawson ni Weithdy llwyddiannus iawn yn Nhŷ Cwrdd Y Crynwyr y bore'ma. Roedd 'na griw o 11 ohonon ni gan gynnwys aelod newydd sef Caryl o Swydd Caerlŷr gynt o Borthaethwy, Sir Fon. Teithiau a gwyliau yng Nghymru oedd pwnc sgwrs y grŵp profiadol. Wnaeth pawb yn y grŵp adrodd profiadau teithio o gwmpas y Wlad gan ddefnyddio map. Ar y bwrdd arall dan arweinydd tiwtor Elin Meriman wnaeth grŵp y dechreuwyr chwarae gemau iaith ac wedyn dysgu deialog rhwng dau berson.

Mi fydd y gweithdy nesa yn cael ei gynnal ar ddydd Sadwrn 19 o Fawrth.

Taith cerdded yn y glaw

Ces i amser braf yng nghwmni fy nghyfaill Colin wrth gerdded ar hyd Camlas Cromford o Orsaf Trên Whatstandwell hyd at dwnnel Camlas Cromford. Rhaid dweud roedd hi'n bwrw glaw yn gyson trwy'r daith ond diolch i gotiau glaw go dda roedden ni'n ddigon sych er gwaetha'r tywydd.
Roedd golwg llym ar y wlad sy heb ei deffro'n iawn eto ar ôl y gaeaf.
Doedd dim grifft i'w weld a doedd dim arwydd eto o'r perthi'n blaguro.
Roedd olion yr hen gamlas o ddiddordeb sef y pwll wrth ochr y twnnel lle'r oedd y cychod yn arfer cael ei droi o'i gwmpas. Hefyd roedd y twnnel yn ddiddorol, roedd 'na lwybr ceffyl trwy'r twnnel er mwyn i'r ceffylau tynnu'r hen gychod trwy'r bryn. Roedd golwg drwg ar un darn o'r wal y tu fewn i'r twnnel a dw i'n amau bod y twnnel yn troi yn beryglus, mae'na dwnnel arall ar y hen gamlas yma sy wedi hen dymchwel.
Ar ôl awr a hanner roeddwn hapus i fynd adre am baned a darn go drwchus o gacen sinsir, cyn ymlacio ar y soffa yn darllen 'Lladd Duw' gan Dewi Prysor, nofel cyn tywyll a thwnnel Camlas Cromford.

Trip bach sydyn i Gymru

Mi gawson ni drip bach sydyn i Tarporley a Chymru'r penwythnos yma.
Roedd rhaid i ni deithio ar ôl iddi hi nosi oherwydd doeddwn i ddim yn gallu osgoi gweithio pnawn Dydd Gwener, ond er gwaetha hynny roedden ni wedi cyrraedd Tarporley erbyn hanner awr wedi saith. Roedd hi'n dipyn o daith oherwydd yr holl wynt a glaw. Beth bynnag roedd hi'n braf cael eistedd yn gynnes yn Nhŷ clyd fy rhieni.
Y bore wedyn ar ôl brecwast cynnar wnaethon ni bicio dros y ffin a'r afon Dyfrdwy i Holt. Yno yng Nghaffi Canolfan Garddio Bellis treulion ni dair awr yn sgwrsio efo rhai dysgwyr a Chymry Cymraeg yn y sesiwn Sadwrn Siarad misol.
Wedyn aeth M a fi draw i Wrecsam i Farchnad y Bobl er mwyn ymweld â Siop y Siswrn. Yr oeddwn i'n gobeithio gwneud mwy o siopa wedyn ond roedd hi'n bwrw go ddrwm, felly mi wnes i benderfynu troi am adref.
Ar y Sul, aethon ni am dro yn Tarporley, pentref braf. Roedd'na Sêl Cist Car dan do yn Neuadd y pentref ac mi wnes i brynu pump LP Cymraeg am bunt dyna chi gwerth arian.

Diwrnod i'r Brenin

Cawson ni (Marilyn a finnau) ddiwrnod i'r brenin yn cerdded bryniau a dyffrynnoedd rhostir Swydd Caer ger Leek efo a'n gyfaill Colin. Mae'na ddarn o Swydd Caer, debyg o ran siâp i fraich, sy'n ymestyn i'r ucheldir Ardal y Peak dim yn bell o dafarn Y Gath a'r Ffidl uwchben Buxton, ac o fewn y darn o dir yma mae bryn Shuttingsloe yn sefyll.
Gadawon ni'r car mewn pentref bach o'r enw 'Wildboarclough' yn y dyffryn wrth droed Shuttingsloe' sy'n 1687 troedfeddi uwchben lefel y môr. Dyw hi ddim yn fryn enfawr ond mae hi'n sefyll ar ochr gorllewinol ucheldir ardal y peak, ac felly mae'r golygfeydd ar draws tir gwastad Swydd Caer yn drawiadol. Pan mae'r tywydd yn ddigon clir mae hi'n bosib gweld Moel Famau ar y gorwel a mynyddoedd eraill gogledd Ddwyrain Cymru. Yn anffodus doedd hi ddim digon clir ar Ddydd Sadwrn i weld Cymru ond wnaethon ni weld Jodrell Bank, y telesgop radio enwog ar y tir gwastad tu draw i Macclesfield.
Roedd hi'n waith caled cerdded i fynni’r bryn ond cawson ni seibiant ar y copa a digon o amser i gael paned a rhywbeth i fwyta. Roedd hi'n ddiwrnod oer iawn efo ia ar raeadr y nentydd a phyllau dwr a hyd yn oed pibonwy yn hongian oddi wrth blanhigion rhedyn oedd yn tyfu mewn mannau cysgodol. Wedyn aethon ni ymlaen ar draws rhostir mawnog i goedwig Macclesfield ac wedyn yn ôl lawr y cwm i'r man cychwyn. Wedyn wnaethon ni deithio'n ôl ar draws y Peak i siop llyfrau Scarthin yn Cromford ble cawson ni ginio bach hwyr, sef cawl cartrefol a bara cartrefol hyfryd. Diwrnod gwych.