Gwanwyn gaeafol

Mae hi’n hen ystrydeb bod pobl ym Mhrydain yn hoff iawn o siarad am y tywydd. Mewn gwirionedd does dim syndod am hynny, mae’r tywydd yn yr ynysoedd yma mor gyfnewidiadol. Y llynedd roedd mis Mawrth yn anarferol o gynnes ac eleni mae hi wedi bob yn anarferol o oer.

Y bore ‘ma pan wnes i ddeffro roedd haenen drwchus o eira ar draws y tir ac roedd hi dal i fwrw eira am dipyn o amser. Beth bynnag roedd hi’n ddigon drwg i achosi sefydliadau lleol i ganslo cyfarfodydd di-rif. Felly mi wnes i hefyd aros adref ond diolch i dechnoleg gwybodaeth gyfoes yr o’n i’n gallu gweithio o’m cartref. Mi ges i ddiwrnod digon clyd ond och a gwae does dim math moethusrwydd ar gael i’r bywyd gwyllt ac adar yn yr ardd.

Yn gynnar y bore’ma wnaeth fy annwyl Marilyn llenwi blychau bwyd yr adar yn yr ardd cefn ond erbyn heno mae'r blychau'n hanner wag eto. Mae’r adar wedi bod yn brysur trwy’r dydd yn bwydo a does dim syndod achos maen nhw’n wynebu noson oer, wlyb ac yn angheuol i rai ohonynt. Nid ydw i'r unig un sy’n aros yn eiddgar am y gwanwyn.

Hir oes i'r chwyldro

Y bore'ma pan o'n i'n ymweld a Derby wnes i weld dau beth sy wedi tanlinellir holl anghyfiawnder cymdeithasol sy wedi dod yn sgil polisïau llywodraethau’r 35 mlynedd ddiweddaraf.

Yn gyntaf wnes i weld cyn tenant i mi, o'r cyfnod pan o'n i'n gweithio fel Swyddog Tai yn rhoi cymorth i bobl a oedd wedi cael cymorth gan y gwasanaethau cymdeithasol lleol. Roedd y gŵr bonheddig yma yn dioddef o amwysterau dysgu a ddim wedi ymdopi efo bywyd yn dda iawn nac yn gallu cynnal swydd. Ers i mi ei weld y tro diweddaf, 6 mlynedd yn ôl, mae o bellach wedi colli ei braich de o ganlyniad i gancr. Rŵan mae o'n byw mewn fflat efo cymorth warden preswyl, ond mae'r cyngor lleol ar fin diddymu’r cymorth hyn. Ar ben hynny mae'r gŵr o dan bwysau gan y DWP i fynd yn ôl i'r gwaith. Dyma siampl berffaith o'r gwaith diafoledig sy'n cael ei wneud ar hyn o bryd. Codi bwganod am bobl yn cam-drin y gyfundrefn lles ac yn gorfod pobl i drio gweithio sy wir ddim yn gallu gweithio. Yn wir ddyn ni'n ôl i'r gwerthoedd Fictorianaidd oedd y bondigrybwyll Mrs Thatcher yn arddel sef rhagfarnu a cham-drin pobl dlawd, pobl anabl a phobl di-rym pan mae'r cathod tewion yn y ddinas yn Llundain yn bocedi taliadau bonus o filiynau o bunnoedd.

Wedyn wrth i mi gerdded nôl i'm car ar ôl cael fy negeseuon o'r dref mi wnes i weld car efo rhifau plât Cymru arno wedi'i barcio o flaen tŷ digon cyffredin. Wn i ddim os oedd y perchennog yn dod o Gymru neu yn Gymro neu Gymraes Cymraeg ond roedd 'na siawns go dda ei fod o / ei bod hi. Tebyg mae'r car yn berchen i un o filoedd o Gymry sy wedi gorfod gadael Cymru er mwyn cael swyddi. Does dim digon o fuddsoddi mewn ardaloedd tlawd Prydain. Mae'r cymunedau yn edwino a’r iaith yn gadael y fro Cymraeg efo'r bobl ifanc.Dyma agwedd arall o'r anghyfiawnder cymdeithasol sy ar droed ar hyn o bryd. Er gwaethaf holl rethreg am y Gymdeithas Fawr, mae'r rhan fwyaf o'r cyfoeth Brydain yn cael ei ganoli yn Llundain a'r de-ddwyrain o Loegr. Wfft i weddill y wlad, wfft i'r hen ardaloedd diwydiannol boed yng Ngogledd a chanolbarth Lloegr, yr Alban neu Gymru. Dw i'n diogon hen i gofio'r Llwyodraeth Thatcher wrthi yn dinistrio (yn ddi-angen!) yr holl byllau glo a'r diwydiannau trwm. Y cyfiawnhad ar y pryd oedd gwasgu chwyddiant allan o'r system economaidd,  roedd hyn yn bropaganda ac yn gelwydd noeth. Y gwir reswm oedd dial ar y NUM a hefyd i ddinistrio grym economaidd pob rhan arall o'r DU er mwyn rhoi'r holl rym economaidd yn nwylo'r crachach, y ddinas a'r Blaid Tori. Pan ddaeth Tony Blair i rym, roedd y dasg wedi'i wneud ac roedd gormod o ofyn ar y Blaid Llafur i wrth wneud y newidiadau hyn. Roedd cyflogaeth yn dod yn ôl, ond dim ond trwy dyfu maint gwasanaethau a'r biwrocrataidd. Felly nôl at Lywodraeth Tori diafoledig arall efo Cameron ac unwaith eto pobl gyffredin yn cael eu targedu efo polisïau'r toriadau.

Mae Bancwyr wedi achosi'r crisis economaidd ond pobl gyffredin a phobl ar fudd daliadau yn talu'r gost. Mae Cameron yn dweud does dim arian ar ôl. Celwydd noeth eto. Mae digon i hel y fyddin allan i Afghanistan, mae digon i wario 25 billion ar Drident. Beth ddylai'r llywodraeth wneud yn tynnu mas o Drident, tynnu mas o ryfeloedd drud dramor a defnyddio’r pres i gynnal a chadw'r gwasanaethau lles a'r budd daliadau i bobl anabl.

Mi fydd yr hen ddynes Thatcher yn gadael y byd yma cyn bo hir. Piti garw ni fydd ei syniadau hunllefus yn mynd gyda hi.

Taith Cerdded yn ardal Caergwrle

Mi ges i benwythnos hir, blinedig ond hwylus draw yn Swydd Caer a Chymru. Pan oeddwn i i ffordd mi ges i'r cyfle i ymuno a'r aelodau Cymdeithas Edward Llwyd ar daith cerdded yn

ardal Caergwrle. Roedd tua 25 o bobl ar y daith ac mi ges i groeso cyfeillgar. Oherwydd yr holl law sy wedidisgyn yr wythnos flaenorol doedd hi ddim yn bosib mynd ar hyd glannau'r afon Alyn fel oedd y cynllun gwreiddiol. Yn lle hynny aethon ni i fyny Castell Caergwrle i ddechrau, ac wedyn ar hyd y bryniau  cyfagos. Roedd hi'n peth dringo ond yr oedd hi'n werth yr ymdrych. Roedd golygfeydd hyfryd o'r ardal a hefyd golygfeydd dros Swydd Caer a Swydd Amwythig i'r de. Roedd hi'n bosib gweld Castell Beeston, a bryniau Peckforton yn Swydd Caer, a hefyd y Wrekin a'r Long Mynd yn Swydd Amwythig. Cawson ni amser cinio ar ben y bryniau ac

wedyn aethon ni yn ôl lawr i'r dyffryn ac ar draws Pont Pynfarch hynafol ar gyfer hen lwybrau masnachol

a oedd yn mynd o Gaergwrle i Gaer. Roedd'na fronfraith yn canu uwchben yr afon ac yn gynharach ar y daith clywon ni cnocell y coed wrth ei waith ond welon ni mohono fo.   Yn anffodus does dim llawer o bobl  erbyn hyn yn ardal Caergwrle sy'n siarad yr hen iaith ond mae'na ambell carrig efo geiriau cymraeg.

Ar y Sul yr oedd digon o amser sbâr er mwyn i mi ymuno a'r Sesiwn Siarad sy'n digwydd bob mis yn lolfa Gwesty Ramada yn Wrecsam. Roedd 12 o bobl y rhan mwyaf yn ddysgwyr lleol efo ambell diwtor a Chymraes. Cawson ni sgwrs difyr a mi fydda i'n mynd yn ôl yn bendant!



Cystadleuaeth Scrabble Dysgwyr Cymraeg Lloegr

Cynhaliwyd Cystadleuaeth Scrabble Dysgwyr Cymraeg a Chymry alltud Cymry yn Nhŷ Cwrdd y Crynwyr, Derby ar Sadwrn 9 o Chwefror. Daeth timau o de Cymru, Stratford upon Avon, Nottingham, Belper, Derby, Chesterfield ac Alfreton at ei gilydd ar gyfer rownd cyn derfynol â rownd derfynol. Roedd y cystadlu yn frwd ond yn gyfeillgar ac yn y pen draw tîm Cymry Nottingham enillodd. Viv Harris a Dafydd Hughes wnaeth derbyn y wobr gyntaf sef tlws a llyfr am dir ac arfordir Cymru. Aeth yr ail wobr i Sue Davies o Stratford ac aeth y drydedd wobr i Martin Coleman o ardal Chesterfield. Roedd hi'n braf cael bobl o'r canolbarth a De Cymru yma heddiw ac yr ydyn ni'n bwriadu cynnal y gystadleuaeth unwaith eto blwyddyn nesa. Diolch i'r timau am gymryd rhan ac i Bob Neill am greu'r tlws celfydd iawn.

Mae Bob Neill yn arlunydd dawnus iawn sy'n creu lluniau gan ddefnyddio'r dull 'pyrography'. Cafodd Bob ei addysg ym Mangor yn y Coleg Normal cyn gweithio fel athro yn Lloegr. Erbyn hyn mae Bob wedi ymddeol ac yn gweithio fel arlunydd.

Blwyddyn Newydd i chi ac i bawb sydd yn y Tŷ!

Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf Bore Coffi Popeth yn Gymraeg 2013 eu cynnal yn Nhŷ Viv Harris yn West Bridgford, Nottingham bore dydd Gwener 4 o Ionawr. Roedd 9 ohonon ni'n bresennol, nifer parchus wrth feddwl ei bod hi'n mor gynnar yn y flwyddyn. Cawson ni sgwrs fywiog a chyflenwad hael o gacenni a bisgedi. Roedd sawl un yn absennol gwaetha modd, ond gobeithio bydd y niferoedd yn ôl at lefelau arferol tro nesa. Yn y cyfamser diolch yn fawr i Viv am ei groeso mawr.

Cystadleuaeth Scrabble Cymraeg yn Lloegr!

Mae'r Cylch Dysgwyr Cymraeg Derby eisiau ymestyn gwahoddiad i holl ddysgwyr Cymraeg yn Lloegr a hefyd i Gymry alltud i gystadlu mewn 'Cystadleuaeth holl Ddysgwyr Cymraeg Lloegr 2013. Mi fydd y gystadleuaeth yn cael ei gynnal yn Derby yn Nhŷ Cwrdd y Crynwyr ar Ddydd Sadwrn 9-2-13 rhwng 10.30 y bore a 4.30 y prynhawn.

Mi fydd croeso cynnes i bawb boed Cymry Cymraeg neu ddysgwyr.

Mae'r manylion cysylltu ar ein gwefan www.derbywelshlearnerscircle.blogspot.com http://www.derbywelshlearnerscircle.blogspot.com   a hefyd ar ein grŵp Facebook gwelir http://www.facebook.com/groups/31395206651/#!/events/473797085996905

Dewch yn llu!

Bore Coffi Popeth yn Gymraeg Nottingham

Cynhaliwyd Bore Coffi Popeth yn Gymraeg Nottingham diweddar yn Nhŷ Howell Price yn West Bridgford ar fore Gwener 8fed o Ragfyr, roedd 10 yn bresennol gan gynnwys chwaer Howell oedd wedi teithio o Sir Gaerhirfryn i aros gyda fe. Cawson ni sgwrs fywiog efo cwmni o bobl groesawgar a brwd dros yr iaith a'r pethe. Diolch yn arbennig i wraig Howell sef Maureen am ddarparu gwledd o gacenni, biscedi a mins peis.

Y diwrnod wedyn roedd hi'n ein tro ni yn Derby i groesawu dau aelod o Gymdeithas Cymry Nottingham i Weithdy Cymraeg Nadoligaidd Cylch Dysgwyr Derby. Roedd neuadd Eglwys y Bedyddwyr yn Littleover yn gynnes ac yn lle addas iawn i'r 13 oedd yn bresennol. Wnaethon ni chwarae Scrabble Cymraeg a chafodd y rhai oedd ar fwrdd Elin digon o amser i fynd ymlaen i ddechrau gem o Fonopoli Cymr

aeg. Mae'na ragor o bethau Nadoligaidd i ddod efo Cymdeithas Cymry Nottingham yn cynnal Parti Nadolig nos Fercher nesa ac wedyn ar bnawn Sul 16 o Ragfyr yn cynnal y gwasanaeth carolau dwyieithog blynyddol. Felly gobeithio mi fydd nifer o ddysgwyr lleol yn gallu bachu ar y cyfle i gael gwledd o garolau Cymraeg!

Mi fydd y gweithdy nesa yn Derby yn Nhŷ Cwrdd y Crynwyr ar Sadwrn 12 o Ionawr.