Tuesday, 17 March 2015

Unwaith eto yng Nghymru annwyl.

Yr ydw i wedi bod yn brysur ers mis Chwefror. Mae cryn dipyn o bwysau yn y gwaith a hefyd dw i wedi ymweld â Tarporley a Chymry. Roedd y daith i Tarporley yn digwydd yn ystod ail hanner mis Byr er mewn mynd a'n chwaer o Breston i weld Mam a Dad am benwythnos. Roedd hi'n hapus i weld nhw ar ôl colli cyfle i weld nhw yn gynharach yn y flwyddyn oherwydd eira trwm. Tra oedd Anne yn aros efo'n rhieni oeddwn i'n gallu picio draw i Wrecsam ar y dydd Sadwrn i ymweld â Siop y Siswrn a Watersons i wario pres a thocyn llyfr Nadolig. Mi wnes i brynu tri pheth sef Cam i'r Gorffennol gan Rhys Mwyn, Gynnau glan a Beibl budur gan Harri Parri a Chymry'r Rhyfel Byd Cyntaf gan Gwynne Jenkins. Erbyn hyn dw i wedi gorffen llyfr Harri Parri, yn hanner ffordd trwy lyfr Rhys Mwyn ac yr ydw i wedi dechrau ar lyfr Gwynne Jenkins. Cawson ni dipyn o antur
pythefnos yn ôl pan ddaeth criw teledu Tinopolis o Lanelli i ffilmio eitem ar gyfer Heno a Bore Da: dal ati. Cafodd 4 ohonon ni ein cyfweld ac yr oedd eitem fer ar Heno Nos Fawrth 11 o Fawrth ac eitem 5 muned ar raglen Bore Da. Mae'n braf cael dipyn o sylw ar S4C i'r grŵp. Penwythnos diweddaf (dydd Gwener 13 Mawrth) mi es i draw i ardal Llanrwst am ddwy noon. Mi wnes i weld ffrind yn Llandudno ar y nos Wener am sgwrs a chinio, wedyn ar y dydd Sadwrn mi wnes i ymuno a Chymdeithas Edward Llwyd i gerdded o Gae'n y Coed ar hyd afon Llugwy i Fetws-y-coed. Roedd hi'n daith fer ond yr oedd y tir dan draed yn arw. Ond roedd hi'n werth yr ymdrech, roedd golygfeydd hyfryd o'r rhaeadr ac afon i'w gweld ac yr oedd y cwmni yn ddiddorol. Ar ôl y daith mi es i ymweld â ffrind newydd sy'n ffarmwraig o ardal Eglwys Fach sy'n byw ar dir uchel uwchben dyffryn Conwy. Roedd copaon y Carneddau i'w gweld o dan hetiau gwyn, yn niwlog yn y pellter. Lle braf ond siŵr o fod yn anodd tu hwnt yn ystod tywydd oer y gaeaf. Ar y dydd Sul roedd digon o amser i bicio draw i Hen Golwyn i weld hen ffrind yno (Dafydd a'i wraig Jane) cyn troi'r car yn ôl tuag at y dwyrain a Chlawdd Offa am y daith adref. Ond dw i ddim yn digalon, dw i'n mynd i ymweld a grwp o ddysgwyr SSIW ym Manceinion penwythnos nesa ac yn mynd i weld eglwys Pennant Melangell cyn bo hir yng nghwmni fy nhad.

Monday, 5 January 2015

Nadolig a Dydd Calan


Mi ges i amser braf dros fis Rhagfyr a'r Nadolig. Roedd y dathlu yn dechrau yn eithaf cynnar efo cyfarfod Nadolig Cylch Dysgwyr Cymraeg Derby ar yr 6ed o Ragfyr ac yn fuan wedyn Parti Nadolig Cymdeithas Cymry Nottingham ar nos Fercher 10fed o Ragfyr. Roedd rhestr hir o berfformwyr ar gyfer y parti, mewn gwirionedd yr oedd y parti'n debyg i noson Lawen, a chwarae teg roedd Marilyn a finnau yn wneud tipyn bach wrth chwarae Sua Gân a Migildi Magildi ar gitâr a Melodeon. Roedd sgets Viv Harris a Gwynne Davies a'r criw yn ddoniol iawn, ac roedd Côr Gwawr yn wych.
Pnawn Sul wedyn yr oedd Gwasanaeth Carolau Dwyieithog a pharti te wedyn. Mi aeth Marilyn a fi draw i Tarporley i weld fy rhieni'r penwythnos cyn Nadolig felly eleni am y tro cyntaf ers blynyddoedd yr oedden ni'n treulio'r Ŵyl yma yn Belper. Cawson ni digon o bethau i'w wneud, daeth chwaer a thad Marilyn (sef Shirley a Brian) draw ar ddydd Dolig i ginio, ar ôl bwyta roedd hi'n hyfryd swatio o flaen tan agored a chwarae Scrabl. (Marilyn wnaeth ennill!) Ar ddydd San Steffan aeth Marilyn a fi am dro o amgylch y 'Chevin' sef bryn lleol (sylwir ar yr enw, mae Chevin yn ffurf Seisnig o 'r gair o'r hen Gymraeg 'Cefn') yn y bore, ac wedyn gyda nos aethon ni i weld ffilm Yr Hobbit yn sinema Y Ritz. Wrth i ni gerdded adref roedd hi'n bwrw eira yn drwm. Ar y nos Fawrth rhwng Dolig a Nos Calan aethon ni i sesiwn cerddoriaeth gwerin yn nhafarn The Old Oak yn Horsley Woodhouse, roedd tua 12 o gerddorion yn cymryd rhan, dw i'n hoff iawn o gymryd rhan mewn sesiynau o'r fath. Mi es i am sawl taith gerdded yn ystod yr ŵyl gan gynnwys taith cerdded yn yr eira ar hyd camlas Cromford, taith cerdded efo fy ffrind Colin ar ben rhostir Middleton Top yn yr eira, roedd hi'n oer iawn ar yr ucheldir efo golygfeydd gaeafol iawn.
Ar ddydd Calan roedd grŵp bach (sef fi, Marilyn, Howell, Barrie, Martin a Rebecca) o aelodau Cylch Dysgwyr Cymraeg Derby yn mynd am dro o Whatstandwell i High Peak Junction ac yn ôl ar hyd camlas Cromford. Pnawn dydd Calan aethon ni i barti pen-blwydd Gwynne Davies yn Nottingham ac yr oedd tua 25 o bobl yno. Wnaeth Marilyn a fi chwarae cerddoriaeth ar y gitâr a Melodeon ac wedyn roedd Gwynne yn canu unawdydd a chôr Gwawr yn canu ffensiwn o Foliannwn. Roedd hi'n barti hyfryd. Y peth olaf i ni wneud dros dolig oedd mynd i Fore Coffi Popeth yn Gymraeg yn nhŷ Viv Harris yn West Bridgford, roedd 13 o bobl yno yn sgwrsio yn braf ac yn mywnheu lletygarwch Viv. Diolch yn fawr i bawb am Nadolig hwylus dros ben.

Monday, 15 December 2014

Mi ges i amser braf efo Cymry Nottingham ar nos Fercher rhaid bod dros 40 yn bresennol yn y Parti Nadolig. Roedd digon o fwyd a 15 perfformiadau gan wahanol bobl gan gynnwys Côr Wawr yn canu yn arbennig a Beryl yn adrodd rhan o'r gerdd y Pibydd brith. Diolch am noson arbennig. Roedd y Gymdeithas hefyd yn cynnal gwasanaeth carolau dwyieithog prynhawn Sul 14-12-15 drueni doedd dim mwy o ddysgwyr lleol yn bresennol ar gyfer gwasanaeth hyfryd. Nadolig Llawen a blwyddyn newydd dda i bawb!

Monday, 24 November 2014

Malcolm Bennett 1944-2013

Ces i dipyn o fraw ar nos Iau wrth glywed, yn hwyr las, bod hen gyfaill i mi wedi marw dros ddeunaw mis yn ôl. Doedden ni ddim wedi bod mewn cyswllt am sbel, ond am gyfnod maith roedd Malcolm Bennett yn aelod o'n grŵp Cerddwyr Radicalaidd (Red Rambles) a oedd yn weithredol rhwng 1994 a 2004 yn ardal y Peak. Roedd Malcolm (Malc i'w gyfeillion) wedi symud i Swydd Derby o ardal Reading i fyw mewn Commune yn Milford, nes ymlaen, ar ôl i'r commune chwalu yn gyfeillgar, roedd o a'i deulu yn parhau i fyw yn ardal Belper. Roedd Malc yn 'Hippie' go iawn yn null y chwedegau, hynny yw yn credu mewn bywyd amgen, yn defnyddio tipyn bach o ganabis, ac yn mwynhau byw. Roedd o hefyd yn grefftwr dawnus, yn gerflunwyr ben i gamp ac yn gallu creu a chwarae offerynnau cerddorol. Roedd o'n cadw lotment o fath wrth ochr y gartref teuluol oedd yn gynhyrchiol iawn ond hefyd yn rhyw fath o oriel celf ar gyfer ei weithiau cerflunio. Sawl tro yng nghwmni Malcolm mi wnes i gerdded mewn rhannau gwahanol o ardal y Peak mewn hindda a glaw. Roedd ganddo fo bob tro rhywbeth diddorol i'w dweud hyd yn oed os oedd o'n ymestyn y gwirionedd ar adegau. Ac ar ben y ffaith ei fod o'n gerflunydd da roedd o'n ddyn handi go iawn a dw i'n cofio gweld y gwaith adeiladu wnaeth o yn ei dy ei hunan. Roedd lle tan arbennig o gerrig efo maen glo arbennig yng nghanol y bwa, roedd Malcolm wedi darganfod bricsen leol efo'r gair Belper wedi’i stampio arno, a dyna beth oedd y maen glo perffaith i'r pentan. Gwych. Yn 2008 roedd Malcolm yn hapus i gymryd rhan mewn prosiect ffilmio fideo ar gyfer gwefan 'Anarchist Voices Video Project', (gwelir https://www.youtube.com/watch?v=uP1boeYGr7M&list=UUldSU6_0rW6YMH1_7OT1KTg ) prosiect oedd yn rhoi llwyfan i anarchwyr o wahanol fathau son am eu bywydau, prosiectau a beth oedd anarchiaeth yn golygu iddyn nhw. Roedd ei gyfraniad yn ddiddorol ond wrth edrych arno rŵan dw i'n sicr mi fydda i'n gweld eisiau Malcolm. Malcolm Bennet 1944-2013. Heddwch i'w lwch.

Saturday, 27 September 2014

Parti dathlu Siop Llyfrau Scarthin yn 40 oed!

Cawson ni noson hwylus  yng nghwmni perchennog, staff a chwsmeriaid siop llyfr hynotaf yng nghanolbarth Lloegr, Prydain a'r byd sef Siop Llyfrau Scarthin, Cromford, Swydd Derby. Mae'r siop yn dathlu 40 oed eleni. Cafodd y siop ei sefydlu yn 1974 gan Dave Mitchell. Mae o dal wrth y llwy efo cymorth ei deulu a chriw o weithwyr ffyddlon a llu o gwsmeriaid teyrngar.
Mae arwyddair y siop yn ddweud ei fod yno er mwyn darparu ar gyfer 'y mwyafrif o leiafrifoedd'. Mae hi'n wir oherwydd  eu bod chi'n  medru dod o hyd i unrhyw bwnc bron, yn y byd. Mae'r siop yn gwerthu cyfuniad o lyfrau newydd sbon, llyfrau ail-law a llyfrau hynafol. Ar ben hyn mae'na  gaffi yng nghefn y siop sy'n gweini bwydydd a chacenni cartrefol. Bob hyn a hyn mae'r siop yn cynnal digwyddiadau yn y cafe fell llaawsiadau llyfrau ac ambell 'Cafe Pholosophique'. Mae  gwefan y siop yn dangos y cyfan. http://www.scarthinbooks.com
Roedd y parti neithiwr  yn llawn o bobl, nifer ohonynt mewn gwisg o'r saithdegau. Fel pob parti da roedd diodydd a bwydydd bach ond campwaith y noson oedd  y gacen pen-blwydd.
Diolch yn fawr  Dave a'i deulu! Ni fysai bywyd deallusol Swydd Derby yr un heb gyfraniad Siop Scarthin.

Monday, 22 September 2014

Taro deg yn Derby!

Cawson ni ddiwrnod llwyddiannus dros ben yn Nhŷ Cwrdd y Crynwyr Derby pan ddaeth 42 o bobl  at ei gilydd ar gyfer y degfed Ysgol Undydd Cymraeg Derby.  Roedd 4 dosbarth yn cael eu cynnal sef dechreuwyr, canolradd-is, canolradd uwch a phrofiadol. Diolch yn fawr iawn i diwtoriaid Elin Merriman ac Eileen Walker a'r 4 gwirfoddolwyr oedd yn arwain sesiynau'r grŵp profiadol. Diolch yn arbennig hefyd i Marilyn Simcock a'i chwaer Shirley Foster am  weithio mor galed yn y gegin i fwydo pawb!
Roedd pobl  wedi dod o bell, sef Huddersfield, Chesterfield, Solihull Newport yn Swydd Amwythig, Nottingham a nifer o leoedd agos megis Belper, Nottingham, Alfreton a Derby.  Mi fydd Cylch Dysgwyr Cymraeg Derby yn parhau efo cyfres o weithdy misol  tan Fis Mehefin. Mae'na groeso i ddysgwyr a siaradwyr iaith gyntaf.
Yn ddiweddar y mis yma mi fydda i'n mynd i weld Cymry Nottingham yn  y Bore Coffi Popeth yn Gymraeg a mis nesa mi fydd taith gerdded Cymraeg ar Sadwrn 25 o Hydref  10.30 y bore o faes parcio Middleton Top Engine House, ger Matlock.
Roedd hi'n braf  cael gweld cymaint o ddysgwyr brwd  fore Sadwrn diweddar a dyn ni'n edrych ymlaen at weld  nifer ohonynt eto! Daliwch ati!

Saturday, 20 September 2014

Penwythnos yn ardal Dolgellau

Mi ges i benwythnos hyfryd iawn yn ddiweddar yn mynd a'r rhieni draw i ardal Dolgellau. Cawson ni dwy noson yng Ngwesty Gwernan ar ochr Cader Idris i Ddolgellau. Wnaethon ni adael Tarporley ar fore Gwener yn anelu am Langollen i ddechrau le cawson ni  daith  gerdded hyd y bont hynafol uwchben yr afon Dyfrdwy. Wedyn wnaethon ni yrru i'r Bala i gael coffi yn y caffi drws nesa i siop Awen Meirion ac wedyn ymweliad cyflym i archfarchnad Sbâr i brynu cynhwysion  picnic.  
Cawson ni  bicnic  bach neis ar lan Llyn Tegid cyn cyrraedd Dolgellau yn gynnar yn y prynhawn. Ar ôl gadael ein bagiau yn y gwesty aethon ni am daith car i Benmaen-pwll i weld  Gwesty'r George a'r bont dal. Ac yna ar ôl panad aethon ni ymlaen i  weld  y llynnoedd   islaw Cader Idris. Roedd y golygfeydd yn hydrefol ond hyfryd.
Mi oedd y pryd o fwyd yn y Gwernan gyda'r nos yn flasus ac mi oedden ni wedi plesio efo safon y llety.
Ar y dydd Sadwrn aethon ni am daith car arall i Fairbourne, Dolgellau ac yn ôl i Ddolgellau mewn pryd i gael cinio yn y Sosban. Doedd dim lle i ni ar y llawr is, felly aethon ni lan y grisiau i stafell oedd arfer bod yn Llys i'r Goron. Roedd gwaith plaster ar yn wal yn  cyhoeddi'r dyddiad 1606. Cawson ni ginio swmpus cyn mynd yn ôl ' Westy Gwernan i eistedd  ar fainc  y tu allan i'r  llety yn edrych ar draw'r llyn pysgota.
Ar yr ail noson penderfynon ni mynd i chwilio am  dŷ bwyta lleol ac yn y pendraw cawson ni bryd o fwyd yn y Little Chef lleol.
Ar fore Sul mi es i a'r rhieni i eglwys Gatholig y dref ond yr oedden ni rhy hwyr i dal y gwasanaeth. Roedd y mass am 9.00 o gloch y bore  a doedden ni dim eisiau colli ein brecwast blasus yn y gwesty!
Aethon ni  nol i Tarporley trwy'r Bala ond roedd digon o amser i alw mewn i weld Capel grug ger Corwen ac i ymweld â Siop bwyd Stad Grug.
Roedd hi'n benwythnos neis mewn ardal hyfryd.